Çocuklarda İdrar Kaçırma ve İşeme Bozuklukları

Çocukluk döneminde uygun olmayan zamanda altını ıslatma sık karşılaşılan bir durumdur ve çocuk ürolojisi polikliniğine gelen olguların % 40 ını oluşturur. Bu durum kendini sadece gece idrar kaçırma veya hem gece hem gündüz idrar kaçırma şeklinde gösterebilir.

Normalde çocuklar gece idrar kontrolünü 4 yaşında sağlarlar, gündüz kontrolü ise daha önce sağlanır. Ülkemiz ve yurt dışında yapılan çalışmaların da gösterdiği gibi 5 yaşındaki çocukların % 15 i , 15 yaşındaki çocukların % 1 gece idrar kaçırmaktadır. Gece idrar kaçıran çocukların her yıl % 15 i kendiliğinden hiçbir tedavi almadan iyileşmekle beraber bu zaman aralığında altını ıslatma probleminin hem çocuk hem ailede sosyal ve psikolojik sorunlar ortaya çıkarması tedavi gerekliliğinin en önemli göstergesidir.

ALTINA ISLATMA PROBLEMİNİN SINIFLANDIRILMASI
2005 ICCS sınıflamasına göre altına ıslatma problemi basitçe şu şekilde sınıflandırılır.

1. Primer enüresis nokturna:
Gündüz hiçbir şikayeti olmadan sadece gece uykuda altını ıslatma.
Bunun nedeni çok faktörlüdür ve aile öyküsü pozitifliği, fonksiyonel mesane kapasitesinin azlığı, ADH eksikliği ve gece uyanma problemleri belli başlı olanlarıdır.
2. Gündüz-Gece altını ıslatma:
a. Disfonksiyonel İşeme: Çocuğun işeme eğitimini yanlış alması sonucunda mesane boşaltma fazında mesane tabanında idrar tutmaya yarayan sfinkter ve pelvik taban kaslarını kasarak idrarını yapması ve bunun neden olduğu mesane dinamiğinde bozulmayla ortaya çıkan aralıklarla işeme ve işeme sonrası mesaneyi tam boşaltamama şeklinde kendini gösteren problemdir. Bu olgularda kabızlık da sık karşılaşılan bir durumdur.
b. �Urge� Sendromu: Mesane dolum fazında mesanedeki idrar miktarı daha kapasiteye ulaşmadan mesanenin istemsiz olarak kasılması ve bu kasılmalar sonucunda ortaya çıkan basınç artışı nedeniyle idrar kaçırmanın gerçekleştiği durumdur.
c. Az aktif mesane: Bu grupta en az görülen durumdur ve mesanenin yeterince kasılamayarak idrarı boşaltamaması ve işeme sonrası mesanede idrar kalmasıyla kendine gösteren durumdur.
Gülme sırasında idrar kaçırma:
Daha çok ergenlik çağındaki kızlarda görülmekle beraber erkeklerde de görülebilen çok şiddetli gülme sırasında idrar kontrolünün kaybedildiği durumdur. Bunun beyindeki gülme ve mesane kontrol merkezlerinin birbirine yakınlığından kaynaklandığı ve gelişimsel bir problem olarak tanımlanmaktadır. Zamanla kendiliğinden geçen ve bazı durumlarda ilaç tedavisinin eklenebileceği bir hastalıktır.

Bu sınıflamanın önemi tedavi yollarının farklı olmasından kaynaklanmaktadır. Her dört durumda da çocuk karşımıza altını ıslatma sorunu ile gelmektedir ve tedavide başarı bu sonucun nedeninin bu hastalıklardan hangisinden kaynaklandığını bulmamıza bağlıdır.

ÇOCUK YAŞ GRUBUNDA İDRAR KAÇIRMANIN NEDENLERİ BUNLAR DIŞINDA NELER OLABİLİR?
- İdrar yolu enfeksiyonu
- İdrar yollarında doğumsal olan anomaliler
- Sinir sisteminde olan patolojiler (beyin ve omuriliği içine alan problemler)
- Geçirilmiş karın içi operasyonlar
- Diğer patolojiler

ÇOÇUĞUMDA İŞEME BOZUKLUĞU OLDUĞUNU NASIL ANLAYABİLİRİM ?
İşeme bozuklukları kendini farklı şikayetlerle belli eder
- Gece-gündüz idrar kaçırma
- Sık geçirilen idrar yolu enfeksiyonu
- Sık ve az idrar yapma
- İdrar yaparken ağrı ve ıkınma isteği ile beraber aralıklı idrar yapma
- İdrarını tam boşaltamama hissi
- Çömelerek veya farklı pozisyonlarda idrar tutmaya çalışma
- Aniden gelen idrar hissi ile tuvalete koşma ve bazen de yolda idrar kaçırma

Şikayetlerinden bir veya bir kaçı olan çocukta Uroflov-EMG ile işeme paterni ve işeme esnasındaki eksternal sfinkter aktivitesi ölçülür. Böbrek ve mesane USG si ile üst üriner sistem, mesane duvar kalınlığı ve işeme sonrası kalan idrar miktarı değerlendirilerek tanı konulur.

UROFLOV-EMG CİHAZI

HASTANIN CİLDİNE YAPIŞTIRILAN ELEKTRODLAR

 

ÇOCUKLARDA İDRAR KAÇIRMA NASIL TEDAVİ EDİLİR
Tedavinin başarısı yukarıdaki sınıflamaya göre çocuğun doğru teşhis edilmesi ve ona göre tedavinin planlanmasıdır.
Sınıflamaya göre tedavi alternatifleri aşağıdaki gibidir.

PRİMER ENURESİS NOKTURNA
Yatmadan önce alınan sıvı içecek ve gıdaların kısıtlanması: Yatmaya yakın 1-2 saatlik dönemde sıvı alımının azaltılması ve şekerli, kafeinli içeceklerin mesane kasılmalarını arttığı düşüncesiyle alınmamasına dayanan bir yöntemdir.

Gece cocuğu belli zamanlarda uyandırarak idrar yaptırma: Çoğu ailenin doktora başvurmadan önce uyguladığı bu yöntem uzun dönemde çok faydalı olmayan fakat tedavinin bir parçası olarak sıvı kısıtlamasıyla beraber uygulanabilecek bir yöntemdir.
Alarm cihazları: Uykuda idrarın cihaza değmesiyle uyarı veren alarm yardımıyla çocuğun uyanması ve daha sonra tuvalete giderek idrarını yapması esasına dayanır ve uzun vadede oldukça başarılı bir yöntemdir. Devamlı ebeveyn gözetimi gerektirmesi ise bir dezavantaj olmaktadır. İç çamaşıra monte edilen ve direkt çarşafın altına serilen (Bakınız Resim) iki farklı çeşidi vardır.

İlaç Tedavileri:
Oral Desmoprasin Asetet-DDAVP-(Minirin ®): Çok erken etkisini göstermesi ve yan etkilerinin fazla olmaması nedeniyle sık tercih edilmekle beraber erken dönemde başarısı % 70 lere kadar varırken üç aylık kullanım sonrası ilaç kesilmesini takiben bu başarı % 30 lara inebilmektedir.
İmipramin: Etki mekanizması tam olarak bilinmemekle beraber yan etkileri nedeniyle gün geçtikçe popülerliğini yitirmektedir.

Diğer: Oxybutunin ve diğer antikolinerjikler bazı durumlarda kullanılsa da daha çok gece ve gündüz idrar kaçırma ile başvuran urge sendromlu olgularda kullanılan ilaçlardır.
Akapunktur, doğal ilaçlarında bazı olgularda faydalı olduğunu gösteren yayınlar rapor edilmiştir.

�URGE� SENDROMU
Bu hastalıkta amaç mesanenin istemsiz kasılmalarının engellenmesini sağlamaktır. Bu tedavi için daha çok medikal tedavilerden yararlanılmaktadır.

Oxybutynin chloride: Muskarinik reseptörler üzerinden etki eden ve mesanenin gevşemesine yarayan bil ilaçtır. Günde 3 doz halinde alınır. Urge sendromunda önemli bir tedavi aracı olmasına rağmen yan etkileride fazladır ve bunlar ağız kuruluğu, kabızlık, görme bulanıklığı ve idrar retansiyonu ihtimali olmasıdır.

Tolterodine:
Mesane düz kas gevşemesini sağlayan ve Oxybutynin chloride göre daha az yan etkisi olan bir anti-muskarinik ilaçtır. Yaşa göre 1-2 mg günde 2 kere uygulanır.

Trospium Chloride:
Hem antimuskarinik hem gangliaları etkileyen bir ilaçtır. Mesane kasılmalarını engelleyerek etki eder.

Mesane içi BOTOX® Uygulaması: İlaç tedavisine resiztan vakalarda mesanenin istemsiz kasılmalarını gidermek amacıyla uygulanan bir tedavi biçimidir. Erken dönemde faydalı olmakla beraber 8-11 ay aralıklarla ilacın etkisini kaybetmesi nedeniyle tekrarlanması gerekir.

DİSFONKSİYONEL İŞEME:
İşeme Terapisi:

İdrar kaçıran çocuklarda tuvalet alışkanlıkları ve gerekirse diyetinin de düzeltilmesini amaçlayan tedavi şeklidir.

�Biofeedback� Terapisi:
Biofeedback tedavisi 1960 ın sonlarına doğru tanımlanmış ve amacı hastanın normalde bilmediği ve fizyolojik olan vücut aktivitelerinin bilgisayar ve benzeri aletlerle baştan öğretilmesini amaçlayan bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemle hastanın idrar kaçırmasının nedeni olan, mesane dinamiğininin bozan uzun yıllardır yapmış olduğu yanlış davranışları düzeltmek ve idrar kaçırmayı önlemek amaçlanır.
Çocuk yaş grubunda özellikle mesanenin idrar yapmak için kasılması ve takiben gevşemesi gereken sfinkterin gevşetilememesi durumunda 4-6 seans sonrasında tamamen normal fizyolojinin öğrenilmesini sağlar. Biofeedback seçilmiş olgularda işeme disfonksiyonun diğer komplikasyonlarının da ameliyat gibi zor durumlara maruz kalmadan düzeltilmesini sağlamaktadır.


BİLGİSAYAR OYUN YARDIMLI BİOFEEDBACK
Çocuk Ürolojisi bölümüzde çocuklarda idrar kaçırma problemleri uygun olgularda bilgisayar oyunu kontrollü biofeedback protokolü ile yapılmakta, tedaviye cevap objektif ve sübjektif verilerle değerlendirilmektedir.


AZ AKTİF MESANE:
İkili-üçlü işeme (tuvaletten çıktıktan sonra tekrar gitme) ve gerekirse Temiz aralıklı kateterizasyon (TAK) ile tedavi edilir.

 
Sorunuzu Sorun          Online Randevu

SİTELERİMİZ

Mobil Uygulamamız

Mobil Uygulamamızı indirmek için buraya ya da resme tıklayabilirsiniz

ourmobileapp

SİTELERİMİZ


logo_bant
logo_bant
logo_bant